For Women Scotland and the meaning of sex in the Equality Act

What did the UK Supreme Court decide in April 2025 about the meaning of sex, and what follows for single-sex services?

De zaak van For Women Scotland draaide formeel niet om toiletten, kleedkamers of ziekenhuisafdelingen. Zij ging over de vraag wie als “woman” telt bij het streven naar een betere vertegenwoordiging van vrouwen op Schotse publieke besturen. Maar de juridische vraag was veel breder: wat betekenen de woorden “sex”, “man” en “woman” in de Equality Act 2010, gezien section 9 van de Gender Recognition Act 2004?

Background

De zaak van For Women Scotland draaide formeel niet om toiletten, kleedkamers of ziekenhuisafdelingen. Zij ging over de vraag wie als “woman” telt bij het streven naar een betere vertegenwoordiging van vrouwen op Schotse publieke besturen. Maar de juridische vraag was veel breder: wat betekenen de woorden “sex”, “man” en “woman” in de Equality Act 2010, gezien section 9 van de Gender Recognition Act 2004?

For Women Scotland had eerder met succes geprocedeerd tegen een definitie in de Gender Representation on Public Boards (Scotland) Act 2018 die personen met het beschermde kenmerk gender reassignment onder omstandigheden als vrouwen rekende. Het Inner House van de Court of Session oordeelde in februari 2022 dat die definitie buiten de wetgevende bevoegdheid van het Schotse Parlement viel. Daarna brachten de Scottish Ministers nieuwe statutory guidance uit. Die stelde dat iemand met een volledig GRC waarin de vrouwelijke acquired gender is erkend, als vrouw gold voor dit doel.

For Women Scotland vocht die guidance opnieuw aan. De Outer House wees de vordering af op 13 december 2022. Het Inner House bevestigde die uitspraak op 1 november 2023. Vervolgens ging For Women Scotland in beroep bij het UK Supreme Court. De zaak werd op 26 en 27 november 2024 behandeld door Lord Reed, Lord Hodge, Lord Lloyd-Jones, Lady Rose en Lady Simler; het arrest volgde op 16 april 2025 (Supreme Court, 2025). ([supremecourt.uk](https://supremecourt.uk/uploads/uksc_2024_0042_judgment_updated_16f5d72e76.pdf))

What the documents say

De Equality Act en de Gender Recognition Act

De Equality Act 2010 beschermt onder meer tegen discriminatie wegens sekse en wegens gender reassignment. Section 11 definieert een man als “a male of any age” en een vrouw als “a female of any age”. Section 212 bevat de algemene definities. De wet zegt daar niet uitdrukkelijk dat sekse biologisch is, maar het Supreme Court moest juist beoordelen hoe die termen gelezen moeten worden in de context van de wet als geheel (Equality Act 2010; Supreme Court, 2025). ([commonslibrary.parliament.uk](https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-10259/))

Section 9(1) van de Gender Recognition Act 2004 bepaalt dat na uitgifte van een volledig GRC de acquired gender van een persoon voor alle doeleinden de gender van die persoon is. Cruciaal was echter section 9(3): die regel geldt niet waar een andere wet een afwijkend gevolg verlangt. Het Supreme Court concludeerde dat de tekst, structuur en doelen van de Equality Act zo’n afwijkend gevolg vereisen. Een uitleg op basis van “certificated sex” zou volgens het Hof onderdelen van de Act incoherent of onwerkbaar maken (Supreme Court, 2025). ([supremecourt.uk](https://supremecourt.uk/uploads/uksc_2024_0042_press_summary_8a42145662.pdf))

Het oordeel van het Supreme Court

Het Hof stond het beroep unaniem toe. Het besliste dat de termen “sex”, “man” en “woman” overal in de Equality Act 2010 biologische sekse betekenen: de sekse van een persoon bij geboorte. Daarom valt een transvrouw met een GRC voor de Equality Act niet onder de definitie “woman”. De guidance van de Scottish Ministers was dus onjuist (Supreme Court, 2025).

De rechters verwierpen uitdrukkelijk het idee dat “woman” en “sex” in sommige delen van de Act biologisch zouden kunnen betekenen en in andere delen certificated sex. Een variabele betekenis zou volgens het Hof niet helder, constant of voorspelbaar zijn. De uitspraak is geen nieuwe wet; zij geeft de gezaghebbende uitleg van de wet die het Parlement in 2010 heeft aangenomen (House of Commons Library, 2026). ([supremecourt.uk](https://supremecourt.uk/uploads/uksc_2024_0042_judgment_updated_16f5d72e76.pdf))

Single-sex services

De uitspraak behandelt Schedule 3, paragraphs 26 tot en met 28, uitvoerig. Die bepalingen maken het mogelijk om afzonderlijke diensten voor vrouwen en mannen, of diensten uitsluitend voor één sekse, aan te bieden wanneer aan specifieke voorwaarden is voldaan en de regeling een proportioneel middel is voor een legitiem doel. Voorbeelden in de wet en de uitspraak zijn onder meer vrouwenopvang, verkrachtings- en traumabegeleiding, ziekenhuisafdelingen, kleedruimten en diensten waarbij lichamelijk contact plaatsvindt.

Het Hof oordeelde dat deze uitzonderingen alleen coherent werken wanneer sekse biologisch wordt gelezen. Een dienst voor vrouwen met betrekking tot bijvoorbeeld baarmoederhalskankerscreening moet kunnen worden gericht op degenen die biologisch die medische behoefte hebben. Ook moet een vrouw redelijkerwijs bezwaar kunnen maken tegen de aanwezigheid van iemand van het andere geslacht in een kwetsbare situatie, zoals een kleedruimte of vrouwenafdeling. Een geheim GRC kan geen praktisch criterium zijn voor die beoordeling (Supreme Court, 2025). ([supremecourt.uk](https://supremecourt.uk/uploads/uksc_2024_0042_judgment_updated_16f5d72e76.pdf))

De EHRC Code of Practice van 2026 weerspiegelt deze uitleg. De Code stelt dat toelating van personen van het andere biologische geslacht tot een service die als single-sex is ingericht, betekent dat die dienst niet langer een separate- of single-sex service is in de zin van de Act. De Code benadrukt tegelijk dat aanbieders proportionaliteit moeten beoordelen, de gevolgen voor alle gebruikers moeten meewegen en waar mogelijk passende alternatieven moeten overwegen (EHRC Code of Practice, 2026). ([gov.uk](https://www.gov.uk/government/publications/equality-act-2010-code-of-practice-for-services-public-functions-and-associations-2026/equality-act-2010-draft-code-of-practice-for-services-public-functions-and-associations-2026))

The positions

For Women Scotland stelde dat sekse in de Equality Act biologisch moet betekenen. Volgens die positie is dit noodzakelijk om seksegebonden bescherming, gegevensverzameling, positieve actie, lesbische verenigingen, sport en single-sex services begrijpelijk en uitvoerbaar te houden. De groep voerde aan dat GRC-status bovendien geen bruikbaar operationeel criterium is: die status is privé en kan niet bij de ingang van een dienst worden gecontroleerd.

De Scottish Ministers voerden aan dat een persoon met een GRC voor de Equality Act tot de acquired gender moest behoren. Die benadering zou aansluiten bij de algemene regel in section 9 van de Gender Recognition Act 2004 en, volgens die visie, de wettelijke erkenning van transpersonen met een GRC respecteren. Het Inner House had die lezing aanvaard voordat het Supreme Court haar vernietigde.

Organisaties die opkomen voor transrechten waarschuwen dat de uitspraak tot uitsluiting, onzekerheid en vernederende confrontaties kan leiden, vooral wanneer diensten weinig privacy bieden of personeel probeert sekse te beoordelen op uiterlijk. Zij wijzen er terecht op dat transpersonen nog steeds wettelijke bescherming hebben wegens gender reassignment. Het Supreme Court bevestigde eveneens dat een transpersoon onder omstandigheden een claim wegens directe discriminatie, intimidatie of indirecte discriminatie wegens sekse kan hebben, bijvoorbeeld wanneer iemand als vrouw wordt waargenomen en daarom nadelig wordt behandeld (Supreme Court, 2025). ([supremecourt.uk](https://supremecourt.uk/uploads/uksc_2024_0042_judgment_updated_16f5d72e76.pdf))

Interpretation

De lezing van Beyond Gender is dat het arrest een fundamentele juridische correctie biedt. Het Hof heeft niet een politieke of filosofische definitie van vrouw opgelegd. Het heeft vastgesteld wat de Equality Act 2010 betekent voor de beschermde eigenschap sekse: biologische sekse. Dat onderscheid is bijzonder belangrijk omdat de Act sekse en gender reassignment als afzonderlijke beschermde kenmerken behandelt.

Voor single-sex services volgt daaruit dat aanbieders niet eerst hoeven te bewijzen dat iedere individuele man een risico vormt voordat zij vrouwen als biologische seksegroep beschermen. Waar Schedule 3 van toepassing is, kunnen veiligheid, lichamelijke privacy, waardigheid, trauma en medische noodzaak legitieme doelen zijn. De noodzakelijke proportionaliteitsanalyse blijft bestaan, maar begint bij een helder uitgangspunt: een vrouwenservice is een service voor biologische vrouwen.

Dat betekent niet dat iedere openbare voorziening verplicht single-sex moet zijn of dat transpersonen zonder voorziening mogen worden gelaten. De betere praktische aanpak is vaak heldere single-sex voorzieningen naast individuele, afsluitbare of gemengde alternatieven. De Code noemt bijvoorbeeld gemengde faciliteiten naast voorzieningen per sekse en benadrukt dat iedereen toegang tot noodzakelijke diensten moet behouden (EHRC Code of Practice, 2026). ([gov.uk](https://www.gov.uk/government/publications/equality-act-2010-code-of-practice-for-services-public-functions-and-associations-2026/equality-act-2010-draft-code-of-practice-for-services-public-functions-and-associations-2026))

Open questions

De centrale wetsuitleg is nu beslist, maar toepassing blijft feitelijk en contextgebonden. Dienstverleners moeten bepalen wanneer een service werkelijk onder Schedule 3 valt, welk legitiem doel wordt nagestreefd en welke regeling proportioneel is. Een vrouwenopvang voor slachtoffers van seksueel geweld is juridisch en feitelijk iets anders dan een openbare wachtruimte.

Ook de praktijk van handhaving vraagt zorgvuldigheid. De EHRC Code zegt dat het slechts bij duidelijke aanwijzingen van toegang door het andere geslacht proportioneel kan zijn om bevestiging van sekse te vragen. Zij erkent tevens dat er in het VK geen officieel document bestaat dat betrouwbaar bewijs van biologische sekse levert: paspoorten, rijbewijzen en gewijzigde geboorteakten zijn daarvoor onvoldoende. Algemene documentcontroles zijn dus geen eenvoudig of passend antwoord (EHRC Code of Practice, 2026). ([gov.uk](https://www.gov.uk/government/publications/equality-act-2010-code-of-practice-for-services-public-functions-and-associations-2026/equality-act-2010-draft-code-of-practice-for-services-public-functions-and-associations-2026))

Ten slotte zullen rechtbanken nog moeten uitwerken hoe proportionaliteit in concrete geschillen uitpakt. Maar het juridische vertrekpunt is niet langer onduidelijk: voor de Equality Act 2010 is sekse biologisch, ongeacht een GRC. Dat geldt in Engeland, Schotland en Wales voor de toepassing van deze Act.

On the UK timeline

Episodes on this subject

Child Services Stole My Child and Transitioned Her! | Ellie

The Countess Didn't Fight For This: Ireland and the Battle for Women's Rights | Laoise de Brún

Children First or Adults First? - Katy Faust